Somali News

Banaanbax balaaran oo looga soo horjeeday xirnaashiyaha maalintii 4-aad maanta ay u xiranyihiin dowladda KMG Soomaaliya Agaasimaha iyo Madaxa Wararka Shabelle oo maanta ka dhacay Magaalada Muqdisho.

Banaanbaxaani oo ahaa mid aad u balaaran oo ay soo qaban qaabiyeen Ururada dhalinyarada iyo bulshada rayidka ah loogana soo horjeeday Xariga maalinta 4-aad maanta u xiran dowldda KMG Soomaaliya Agaasiamaha Idaacadda iyo Madaxa Wararka Shabelle ayaa maanta ka dhacay Magaalada Muqdisho.

 Banaanbaxaayaasha oo gacmaha ku watay Sawirada Agaasimaha iyo Madax wararka Shabelle ayaa waxaa socod dheere ku mareen Inta u dhaxaysa Isgoyska Banaadir ilaa iyo Nawaaxiga Garoonka diyaaradaha ee magaalada Muqdisho.

Dibadbaxayaasha oo u badnaa Haween, Arday iyov dad da’ah ayaa ka caraysanaa xariga sharci darida ah  oo ay siyaasiyiinta qaarkood afduub ku tilmaameen oo dowladda KMG ay u haysato C/rashiid Cumar Qase oo ah Agaasimaha Shabelle iyo Cabdi Max’ed Cismaaciil (Cabdi-Cuud) oo isna ah Madaxa Wararka Shabelle.

 Qaar ka mid ah dadka banaanbaxayay oo gacmaha ku haystay Sawiarada Agaasimaha iyo Madaxa Wararka Shabelle ayaa dowladda ka dalbaday in si shuruud la’aan ah ay kusii daayaan wareyayaasha maaalinii 4-aad sida sharci darida ah ugu xiran dowladda KMG Soomaaliya. 

Mahad Diiriye Cabdi oo ah gudoomiyaha guddiga bad baadinta dhalinyarada Soomaaliyeed kana mid ah soo qaban qaabiyayaashii banaanbaxa oo la hadlay Shabelle ayaa waxaa uu dowladda ka codsaday in si deg deg ah ay kusii dayso Mas’uuliyiinta Shabelle oo uu tilmaamay in si xaqdaro ah dowladda KMG ay haysato. 

Cibaado Cabdi Max’ed oo iyana ka mid ah qaban qaabiyaasha banaanbaxaasi ayaa waxaa ay afduub sharci daro ah ku tilmaamtay heesashada dowladda ay ku haysato Agaasimaha iyo Madaxa Wararka Shabelle.

 Cabdirashiid Cumar Qase iyo Cabdi Max’ed Cismaaciil (Cabdi-cuud) ayaa maalintii 4-aad waxaa ay si sharci daro ah ugu xiran yihiin dowladda KMG Soomaaliya kuwaasi oo aan wali la cadayn dambiyada dowladdu ay ku haysato

Muqdisho: (Aragti. M. Network) Gudoomiyaha ganacsatada Suuqa Bakaaraha ee magaalada Muqdisho ayaa ku eedeeyay ciidamada AMISOM xernaashiyaha Suuqa ugu wayn Soomaaliya ee Bakaaraha.

Cali Max’ed Siyaad (Cali dheere) gudoomiyaha ganacsatada Suuqa Bakaaraha oo la hadlay warbaahinta ayaa waxaa uu sheegay in ciidamada Midowga Afrika ee AMISOM Mas’uul ay ka yihiin xernaashiyaha Suuqa Bakaaraha kadib markii uu sheegay in dagaal culus Xarakada Shabaab iyo ciidamada AMISOM uu ku dhexmaray wadada Warshadaha ee magaalada Muqdisho oo aheyd wadada kaliya ee loo gali jiray Suuqaasi.

Cali dheere waxaa uu sidoo kale sheegay in Suuqyo badan oo ku yaala magaalada Muqdisho ay ku xirmeen dagaalada ka socda Muqdisho iyo madaafiic lala dhaco degmooyin gobolka Banaadir, hase ahaatee waxaa uu cadeeyay in Suuqa Bakaaraha oo ah Suuqa ugu wayn Soomaaliya xirnaayshihiisa Mas’uul ay ka yihiin ciidamada AMISOM.

Gudoomiyaha Suuqa Bakaaraha ayaa waxaa uu intaasi ku daray in %99 ganacsiga Suuqa Bakaaraha uu xiran yahay saamayna ay ku yeesheen dagaalada ka socda magaalada Muqdisho.

Suuqa Bakaaraha ee magaalada Muqdisho oo ahaa Suuqa ugu wayn Soomaaliya ayaa maalmihii lasoo dhaafay howlihii ganacsi ay hakada ku jireen kadib marki dagaalo saameeyey Suuqaasi ay ku dhexmareen wadada warshadaha Xarakada Al Shabaab iyo ciidamada dowladda iyo kuwa Midowga Afrika ee AMISOM.

Hase ahaatee Xernaashiyaha Suuqaasi ayaa waxaa sii dheer wadada kaliya ee gali jirtay Suuqa Bakaaraha oo ah wadada warshadaha ayaa ah mid ay iyana dagaaladu ay saameeyeen taasi oo keentay in gaadiid farobadan ee dekadda kasoo qaaday raashiin uu gali waayay Suuqaasi.

Boosaaso: (Aragti. M. Network) Xildhibaan ka tirsan Maamulka Puntland ayaa sheegay in qilaafka u dhaxeeya dowladda KMG Soomaaliya iyo Maamulka Puntland uu ka dambeeyo Madaxweynaha dowladda Sheekh Shariif Sheekh Axmed.

Max’ed Jaamac Danaf oo ka mid ah Xildhibaanada barlamanka Maamulka Puntland oo aan la xariirnay  ayaa ku eedeeyay Madaxweyne Shariif in ka dambeeyo qilaafka soo kala dhexgalay Maamulka goboleedka Puntland iyo dowladda KMG Soomaaliya.

Xildhibaan Jaamac waxaa uu sheegay in Sheekh Shariif uu qaaday talaabooyin aan horey looga baran Maamuladii dowladda KMG ee soo maray dalka Soomaaliya, wuxuuna meesha kasaaray in Puntland aan ka xumeyn magacaabista Ra’iisul wasaare Famaajo hase ahaatee, wuxuu sheegay in arintaasi ay Maamulka Puntland ay soo dhaweeyaan, isagoo xusay in Madaxweyne Shariif uu gaar ka dhigay Puntland.

Xildhibaankaan ka tirsan barlamanka Puntland ee Max’ed Jaamac Danaf ayaa dhinaca kale waxaa uu soo dhaweeyay in ay wada hadal galaan dowladda KMG Soomaaliya iyo Maamulka Puntland, wuxuuna arintaasi ku tilmaamay inay tahay mid isku soo dhawaynaysa labada dhinac ee iminka kala siksan.

Khilaafka soo kala dhexgalay dowladda KMG Soomaaliya iyo Maamul goboleedka Puntland ayaa maalmahaan dambe cirka isku sii shareerayay, iyadoo Puntland ay meeshaa kasaartay in wada hadal ay lagalaan dowladda KMG Soomaaliya.

New York: (Aragti M. Network)Ra’iisul wasaaraha Xukuumadda KMG Soomaaliya Max’ed Cabdulaahi Max’ed (Farmajo) ayaa beesha Caalamka ka dalbaday in gacan lagu siiyo Xukuumadiisa baabi’inta Al Shabaab.

Ra’iisul wasaaraha Xukuumadda Max’ed C/laahi Max’ed (Farmaajo) oo booqasho ku jooga wadanka Maraykanka oo waraysi siinayay VOA ayaa sheegay in beesha Caalamka uu ka dalbanayo in ay ka gacan siiyaan sidii ay meesha ugu saari lahaayeen Xarakada Mujaahidiinta Al Shabaab iyo sidii dowladda ay ula wareegi laheeyd guud ahaan wadanka Soomaaliya.

Farmaajo ayaa sheegay in dowladiisa ay tahay mid ay beesha Caalamka ay rajo ka leedahay, wuxuuna sheegay in ay taageero balaaran ka filayaan si ay dalka ugu saaraan Al Shabaab, wuxuuna uu intaasi ku daray in in gudaha wadanka Soomalaiya ay ku sugan yihiin xoogag shisheeye oo uu tilmaamay inay ka yimaadeen dalal kale islamarkaana aan doonayan in ay nabad ka aslaaxdo guud ahaan Soomaaliya.

“waxaan rumaysanahay in aan haysano ciidamo iyo ciidamo kale oo caawinaya, mudiimadeena ugu wayn waxaa ay tahay in aan helno ciidamo meesha kasaara Shabaab iyo Al Qaacidda kuwaasi oo ku sugan Muqdisho islamarkaana halis ku ah amaanka gobolka geeska Afrika iyo dunida inteeda kale” ayuu yiri Ra’iisul wasaare Farmaajo.

Max’ed C/laahi Max’ed Farmaajo ayaa sidoo kale waxaa uu sheegay in dowladiisa ay tahay mid aan ku lug lahayn musuq maasuq, isagoo tilmaamay in dowladda KMG Soomaaliya ay diyaar u tahay dadaalka dhinaca soo celinta nabada iyo kala dambeynta wadanka Soomaaliya.

Hadlka kasoo yeeray Ra’iisul wasaare Farmaajo ayaa kusoo beegmaya xili mudooyinkii dambe uu kulamo kala duwan la qaadanayay madax caalami ah oo kula suagan wadanka Maraykanka, kuwaasi oo ay ka wada hadleen sidii ay wax ugu qaban lahaayeen xaalada faraha kasi baxaysa ee Soomaaliya.

Jawiil: Qarax miino ayaa caawa saraakiil ka tirsan ciidamada dowladda KMG Soomaaliya ee gobolka Hiiraan waxaana lagu eegtay meel maqaayi ah oo kutaala deegaanka Jawiil ee gobolka Hiiraan halkaasi ay isugu imana jireen ciidanka dowladda ee gobolkaasi Wararka ka imaanaya deegaanka Jawiil ee gobolka Hiiraan oo ay gacanta ku hayaan ciidamo ka tirsan dowladda KMG Soomaaliya ayaa waxaa ay sheegayaan in fiidnimadii Caawa qaraxmiino lala eegtay goob maqaayi ah oo ciidamo iyo saraakiil ka tirsan dowladda ay ku sugnaayeen. Qaraxaani ayaa waxaa uu ahaa nuuca dhulka lagu aaso ee meelaha fog fog laga hago, iyadoona gabi ahaanba goobtii uu qaraxu ka dhacay uu soo gaaray bur bur xoogan, waxana ilaa iyo haatan la ogeyn qasaaraha qaraxaasi ka soo gaaray masuuliyiinta iyo ciidamada dowladda ee goobtaasi ku sugnaa. Wararka qaar ayaa waxaa ay sheegayaan in uu jiro qasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac soo gaaray ciidamada iyo dadkii kale ee ka agdhawaa maqaayada qaraxa uu ka dhacay, waxaana dadka goobjoogayaashu ay sheegayaan in qaraxa markii uu dhacay kadib rasaas mudo daqiiqado ah socotay ay ridayeen ciidamada dowladda ee ku sugnaa deegaanka Jawiil gaar ahaan kuwii ka agdhawaa halka uu qaraxu ka dhacay. Xariiro aan la sameysay saraakiisha ciidamada dowladda KMG Soomaaliya ee ku sugan deegaankaasi ayaa inoo suurtoobin in aan qadka taleefanka ku haleelno, iyadoona goobta qaraxa uu ka dhacay baaritaano ay ka wadaan ciidamada dowladda. Si dhab ah looma oga cida ka dambeysa qaraxa caawa lala beegsaday ciidamada dowladda KMG ee gobolka Hiiraan ee ku sugnaa deegaanka Jawiil, waxaana qaraxa uu ku soo aadayaa xili dhaq dhaqaaqyo militari masuuliyiinta dowlada KMG ee gobolkaasi ay ka wadaan deegaano dhowr ah oo ka tirsna gobolka Hiiraan.

Kamapala: (Sh. M. Network) Dowladda Wadanka Uganda ayaa sheegtay in Qaramada Midoobay ay go’aansatay kordhinta dhaqaalaha lagu bixiyo ciidamada Midowga Afrika ee howlgalka ka wada Magaalada Muqdisho ee Caasimada Soomaaliya.

Madaxweynaha wadanka Uganda Yuweri Musafani oo Magaalada Kampala kula hadlayay warbaahinta ayaa waxaa uu sheegay in Qaramada Midoobay haatan ay ogolaatay bixinta qarashaad dheeri ah oo lagu caawinayo ciidamada AMISOM ee howlgalka u jooga gudaha Magaalada Muqdisho.

Waxaa uu sheegay in uu Magaalada Kampala kulan kula qaatay ergey ka socota Qaramada midoobay kuwaasi oo uu tilmaamay inay isla soo hadal qaadeen taageerida ciidamada AMISOM ee kusugan Magaalada Muqdisho iyo kuwa haatan la qorsheynayo in loo soo diro Soomaaliya, isagoo intaasi ku daray in dhaqaalahaani uu gacan ka geysan karo kordhinta howlaha ciidamada AMISOM ay ka wadaan Soomaaliya.

Ciidamada haatan wadanka Soomaaliya ku sugan ee ka socda Ururka midowga Yurub ayaa lagu qiyaasay inay gaarayaan 7,200 oo askari kuwaasi oo ka kala socda wadamada Uganda iyo Burundi, waxaana dowladda Uganda dhawaan ay sheegtay inay diyaar u tahay in Soomaaliya ay u soo dirto ciidamo gaaraya 20,000 oo askari si ay u balaariyaan awooda dowladda KMG Soomaaliya.

Dowladda wadanka Uganda ayaa howlgalkeeda Soomaaliya balaarisay tan iyo wixii ka dambeeyay markii Xarakada Mujaahidiinta Al Shabaab qaraxyo dad farabadani ay ku dhinteen ay ka geysteen Magaalada Kampala ee Xarunta wadanka Uganda.

Muqdisho: Siyaasiga C/nuur Darmaan ayaa mar kale ku eedeeyay ciidamada AMISOM ee ku sugan Magaalada Muqdisho inay xasuuq u geystaan dadka shacabka ah ee ku nool Magaalada Muqdisho, isagoo ugu baaqay in ay dalka isaga baxaan.

Iyadoo dagaalo iyo duqeymo culus ay ka dhacayaan wali gudaha Magaalada Muqdisho kuwaasi oo u dhaxeeya ciidamada dowladda KMG ee Soomaaliya oo kaashanaya AMISOM iyo Xarada Mujaahidiinta AL Shabaab iyo Ururka Xisbul islaam oo isku dhinac ah ayaa waxaa ka hadlay C/nuur Darmaan oo ah siyaasi caan ah, waxaana uu ciidamada AMISOM ku eedeeyay in ay duqeeyaan goobaha ay ku badan yihiin dadka rayidka ah.

C/nuur Darmaan, waxaa uu tilmaamay in dhibatooyinka ay geystaan ciidamad AMISOM aysan aheeyn mid loo dulqaadan karo, waxaana uu ugu baaqay in dalka ay isaga baxaan, isagoo intaasi ku daray in AMISOM dhibaatooyinka ay ka wadaan wadanka Kongo ay mid la mid ah ka wadaan gudaha dalka Soomaliya sida u hadalka u dhigay.

Sidoo kale C/nuur Darmaan waxaa uu sheegay in ciidamada AMISOM ay dacwad ka gudbin doonaan islamarkaana ay beesha caalamka kala kaashan doonaan si ciidamada Midowga Afrika ee AMISOM dalka looga saaro.

Dhinaca kale siyaasiga C/nuur Darmaan ayaa dowladda KMG ee Soomaaliya ku dhaliilay in ay ka meer meerayso dhibaatooyin uu sheegay in AMISOM ay ku hayaan shacabka Soomaaliyeed islamarkaana loo baahanyahay in dowladda ay wax ka qabato.

Muqdisho: Haya’adda Xuquuqul Aadanaha ee Elman ayaa canbaaraysay dagaalada iyo duqeymaha ay dadka badan ku dhinteen  islamarkaana wali ka sii soconaya qeybo ka mid ah gudaha Magaalada Muqdisho.

Xili maalmihii u dambeeyay dagaalo ay ka dhacayeen qeybo ka mid ah Magaalada Muqdisho kuwaasi oo qasaaro ka soo gaaray dad rayid ah ayaa Hay’ad Xuquuqda Aadanaha ee Elman waxaa ay tira koob kasoo saartay qasaarihii ka dhashay dagaaladaasi.

Cali Sheekh Yaasiin Cali Fadhaa oo ah gudoomiye ku xigeenka Hay’adda Xuquuqda Aadanaha ee Elman ayaa waxa uu sheegay in dagaaladii u dambeeyay ee ka dhacay xaafado ka tirsan degmada Hodan iyo degmooyinka kale ee Woqooyiga Magaalada Muqdisho ay ku geeriyoodeen dad gaaraya 50-ruux iyo dhaawaca 174-kale kuwaasi oo ahaa dhamaantooda dad rayid ah.

Cali Fadhaa waxaa uu sheegay in dhimashada iyo dhaawaca uu intaasi ka badan karo maadaama uu sheegay in aysan heeynin tiro koob rasmi ah oo muujinaya tarada rasmiga ah ee ku waxyeeloowday dagaalada ka dhacay qeybo ka mid ah gobolka Banaadir.

Sidoo kale Cali Fadhaa waxaa uu sheegay in qaar ka mid ah dadii ku noolaa xaafado ka mid ah Digfeer,  Soony-key iyo Isbitaalkii xoogga in ay halkaasi isaga barakaceen maadaama ay u adkaysan waayeen dagaalada ay bar bar socdeen maadaafiicda ay labada dhinac is weedaarsanayeen.

Gudoomiye ku xigeenka Xuquuqda Aadanaha ee Hay’adda Elmaan ayaa waxa uu nasiib daro ku tilmaamay in dhinacyadii dagaalamayay aysan wax natiijo ah ka gaarin dagaaladaasi marka laga reebo qasaaraha soo gaaray dadka rayidka ah isagoo sheegay in uu  xalka ku jiro xabad joojin islamarkaana miiska wada hadalka la isugu yimaado si loo bad baadiyo dadka rayidka ah ee dagaaladu ay saameeyeen.

Cali Fadhaa ayaa sidoo kale waxaa uu intaasi raaciyay in gar gaar Bini’aadanimo oo deg deg ah ay u baahan yihiin dadka ka barakacay dagaalada Muqdisho, waxaana uu Hay’adaha QM uu ka codsaday in gar  gaar Bini’aadanimo ay la garab istaagaan maadaama Hay’adaha qaar aysan gaari karin goobaha ay dadka ku barakaceen sabab uu sheegay in Xarakada Al Shabaaba ay kol hore ay ka  mamnuuceen goobaha ay ka tilayaan in ay ka howlgalaan  Hay’adaha  samafalka.

Riyadh : Boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa soo saartay Sharuudo dhinaca Caafimaadka ah oo ku wajahan Xujeyda Caalamka ee sanadkaan tagaya dalka Sacuudiga kuwaasi oo ay ku jiraan dadka Soomaaliyeed.

Wasaarada arimaha Caafimaadka ee dalka Sacuud Carabiaya aya soo saartay Sharciyo iyo sharuudo dhinaca Caafimaadka ah oo ku aadan dhamaan muslimiinta ku nool dunida gaar ahaan Xujeyda dooneysa sanadkaan in ay tagaan dalka Sacuudiga si ay u soo gutaan waajibaadka Xajka iyo Cumrada.

Dr, Khaalid Al Mirgalaani oo ah agaasimaha warbaahinta ee Wasaarada Caafimaadka ee dalka Sacuudiga ayaa sheegay in loo baahanyahay Xujeyda in ay dalalkooda ku soo qaataan Talaal iyo Tijaabo Caafimaad ka hor inta aysan u soo ambabixin dalka Sacuudi Carabiya, isagoo sheegay in dalalka laga helo cudurada kala ah (Yellow Fever) oo ah  cudur ku dhaca beerka kadibna Baabi’aya, (Meningitis) oo isna  ah cudur ku dhaca Xuubka Maskaxda difaaca iyo Polio oo ka dhasha Dabeysha ay tijaabo Caafimaad ku soo qaataan dalalkooda islamarkaana dukumiintiyadooda Caafimaad.

Agaasimaha ayaa sheegay in wadamada Suura galka ah in laga helo cuduradaasi ay ka mid yihiin Brazil, Argentina Ghana, Angola, Benin Kenya, , Soomaaliya  iyo wadamo kale oo aad u farabadan.

Warka ka soo baxay Wasaarada Caafimaadka ee dalka Sacuudiga ayaa lagu sheegay in xujeyda looga baahanyahay inay sitaan warqado cadeynaya in ay soo qaateen Talaalka ACYW135 oo looga hortago cudurka Meningitis 10 maalin ka hor inta aysan tagin dalka Sacuudi Carabiya.

Hadalka Wasaarada Caafimaadka ayaa waxaa ku soo beegamayaa xili muslimiinta dunida ay isku diyaarinayaan in ay u safraan dalka Sacuudiga si ay u soo gutaan waajibaadkooda Xajka iyo Cumrada.

Muqdisho: Xarakada Mujaahidiinta AL Shabaab ayaa sheegay in Dagaalo shalay galinkii dambe ka dhacay waqooyiga Magaalada Muqdisho ay ku dileen askari ka tirsan ciidamada Burundi ee Magaca AMISOM ku jooga gudaha Magaalada Muqdisho. Xili galinkii dambe ee shalay dagaalo ay ka dhaceen degmada Boondheere ee gobolka Banaadir ayaa Afhayeenka ciidamada Xarakada AL Shabaab Sheekh C/casiis Abuu Muscab waxaa uu sheegay in ciidamo si gaar ah u tababaran oo ka tirsan Xarakada Al Shabaab weerar ay ku qaadeen fariisimo degmada Boondheere ay ku lahaayeen ciidamada AMISOM gaar ahaan kuwa Burund, isagoo sheegay in halkaasi ay ku dileen Askari ka tirsan Ciidamada Burundi. Afhayeenka Ciidamada Xarakada Mujaahidiinta Al Shabaab ayaa sidoo kale sheegay in saldhiga degmada Boondheere ay ku weerareen Labo askari oo ka tirsanaa ciidamada halkaasi ilaalineysay, waxaana uu sheegay in mid ka mid ah askartaasi u baxsaday halka midkii kale ee soo hareyna uu looto ama gacan ku dilay askari kale oo ka tirsan ciidamada Xarakada Mujaahidiinta Al Shabaab. Afhayeenka Ciidamada AMISOM gaashaanle Bariijiya Bahuuko ayaa waxaa uu waxba kama jiraan ku tilmaamay hadalka ka soo yeeray Xarakada Shabaabul mujaahidiin ee ku aadan dilka ay u geysteen askariga ka tirsan ciidamada Burundi, waxaana uu ugu baaqay Al shabaab in ay hilibkiisa cunaan hadiiba sida u sheegay ay heystaan askari ka tirsan ciidamada Burundi.